Türkiye’de geliştirilen yapay zeka destekli hibrit dijital sağlık platformu eCliniq, birinci basamak sağlık hizmetlerinde süreçleri daha verimli hale getirerek hastanelerin acil servislerindeki yoğunluğu azaltmayı hedefliyor. Bu platform, hastaların doğru yönlendirilmesini sağlayarak gereksiz başvuruların önüne geçmeyi ve sağlık sisteminin daha etkin çalışmasına katkıda bulunmayı amaçlıyor.
eCliniq Danışma Kurulu Üyesi ve Sabancı Üniversitesi Girişimcilik ve İş Geliştirme Müdürü Evren Değerlier, platformun geliştirme sürecinin 2022 yılında başladığını belirtti. TÜBİTAK projesi olarak ortaya çıkan eCliniq’in, daha sonra yine TÜBİTAK tarafından desteklendiğini ifade eden Değerlier, projenin 3AGE Sağlık Ürünleri ve Bilişim Teknolojileri AŞ, İstanbul Atlas Üniversitesi ve Atlas Üniversitesi Hastanesi iş birliğiyle geliştirildiğini söyledi.
Platformun geliştirilmesinde araştırmacılar, akademisyenler, doktorlar ve mühendislerden oluşan geniş bir ekibin yer aldığını vurgulayan Değerlier, eCliniq’in özellikle hastanelerin acil servislerindeki yoğunluğu azaltmayı hedeflediğini dile getirdi. İnsanların sağlık hizmetlerine daha hızlı ve kolay erişimini sağlamak amacıyla tasarlanan sistem, dijital sağlık alanında yenilikçi bir çözüm sunuyor.
Değerlier’in aktardığına göre platformda kullanıcıları ilk olarak yapay zeka destekli bir “dijital doktor” karşılıyor. Kullanıcılar, bu sistem üzerinden temel triyaj sorularını yanıtlayarak şikayetlerini iletiyor. Yapay zeka, alınan bilgiler doğrultusunda hastanın durumunu özetleyen bir değerlendirme oluşturuyor ve bunu ilgili doktora iletiyor.
Bunun ardından hastanın temel yaşamsal bulguları ölçülüyor. Tansiyon, kalp atış hızı, ateş, oksijen satürasyonu, kilo ve vücut kitle indeksi (BMI) gibi veriler sistem tarafından analiz ediliyor. Elde edilen bu veriler ve hastanın verdiği yanıtlar doğrultusunda, kişi en uygun doktora yönlendiriliyor.
Sistem, uygun durumlarda telesağlık hizmeti üzerinden doğrudan doktorla eşleşme sağlarken, gerekli görülen durumlarda ise hastaya aynı gün içinde uygun bir randevu planlaması yapıyor. Bu sayede hem sağlık hizmetlerine erişim hızlanıyor hem de hastanelerdeki yoğunluğun azaltılması hedefleniyor.
Projenin Finlandiya açılımını da yaptık
Değerlier, eCliniq platformunun özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerindeki yoğunluğu azaltmayı hedeflediğini belirterek, acil servislerdeki yükün oldukça ciddi seviyelere ulaştığını ifade etti. Dünya genelinde temel triyaj uygulamalarında doğruluk oranının yaklaşık yüzde 65 seviyesinde olduğuna dikkat çeken Değerlier, sağlık profesyonellerinin yoğun hasta sayısı, çok sayıda soru ve ölçüm gerekliliği nedeniyle bu süreci her zaman ideal şekilde yönetemediğini söyledi. Yapay zeka destekli sistemin ise bu süreci daha verimli ve doğru hale getirdiğini vurguladı.
Platformun hali hazırda hizmete alındığı İstanbul Atlas Üniversitesi’nde olumlu geri dönüşler aldıklarını belirten Değerlier, eCliniq’in yalnızca hastanelerde değil, insan yoğunluğunun bulunduğu ve sağlık hizmetine ihtiyaç duyulan her alanda kullanılabileceğini dile getirdi.
Öte yandan eCliniq’in uluslararası açılımına da değinen Değerlier, özellikle Finlandiya’da dikkat çeken bir model üzerinde çalıştıklarını aktardı. Nüfus yoğunluğunun düşük olması nedeniyle doktorların her bölgeye ulaşmakta zorlandığı Finlandiya’da, büyük eczaneler içine yerleştirilecek kiosk sistemleri aracılığıyla doktorların uzaktan hizmet verebilmesinin planlandığını söyledi. Bu kapsamda Finlandiya açılımının yapıldığını belirten Değerlier, Hollanda ve diğer Avrupa ülkelerinin de hedef pazarlar arasında yer aldığını ifade etti.
Hekim ve hastalara fayda sağlayan proje
eCliniq Yapay Zeka Lideri ve İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Leyla Türker Şener, Türkiye’de sağlık alanında yapay zeka çalışmalarının geçmişinin bulunduğunu ve 2018 yılından bu yana bu alanda önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.
Bu yıl 9 farklı ülkeden 41 yazarın katkısıyla hazırlanan “Sağlıkta Yapay Zeka” adlı eserin yayımlandığını ifade eden Şener, kitapta dünya genelindeki çalışmaların yanı sıra eCliniq gibi yerli girişimlerin de yer aldığını söyledi. Şener, sağlıkta yapay zekanın küresel bir alan olduğuna dikkat çekerek geliştirilen çözümlerin yalnızca Türkiye’ye değil, tüm insanlığa hizmet ettiğini vurguladı.
eCliniq’in gelişim sürecine de değinen Şener, projenin fikir aşamasından prototipe, oradan da son ürüne dönüşerek önemli bir aşamayı geride bıraktığını ifade etti. Hali hazırda İstanbul Atlas Üniversitesi’nde öğrenciler tarafından kullanılan platformun, insan yoğunluğunun bulunduğu birçok alanda yaygın şekilde kullanılabileceğini ve topluma katma değer sağlayabilecek bir yapıya sahip olduğunu dile getirdi.
İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Ahmet Kayhan Şen ise eCliniq’in üniversitelerinde aktif olarak kullanılmaya başlandığını belirterek, platformun hem hekimler hem de hastalar için önemli faydalar sunduğunu söyledi. Şen, hastaların sistemi bireysel olarak kullanabildiğini, tansiyon, ateş ve oksijen satürasyonu gibi temel sağlık verilerini takip edebildiğini ifade ederek, platformun kullanıcı dostu yapısıyla öne çıktığını kaydetti.
Hastaların platform üzerinden şikayetlerine ilişkin ön değerlendirme yapabildiğini belirten Dr. Ahmet Kayhan Şen, bu sayede hekimle görüşme başladığında sürecin daha hızlı ve detaylı ilerlediğini ifade etti. Şen, ön görüşme sayesinde hastanın durumunun daha net ortaya konduğunu ve tanıya ulaşmanın kolaylaştığını vurguladı.
Üniversitelerinde yaklaşık 2 bin öğrenci ve 500’e yakın çalışan bulunduğunu aktaran Şen, eCliniq platformunun toplamda 2 bin 500 kişiye hizmet verecek kapasitede olduğunu belirtti. Bu sayede hem öğrenciler hem de çalışanlar, sağlık hizmetlerine daha hızlı ve pratik bir şekilde erişim sağlayabilecek.
